تخمه جابانی یا به گویش عامیانه تخمه ژاپنی نوعی آجیل است. بذری سرخ است و از میوه ای شبیه به هندوانه که غیر قابل خوردن است به دست می آید. پرورش و زادگاه این محصول در شهر جابان در استان دماوند است و به همین دلیل در ایران به تخمه ژاپنی معروف است.

شاید این سؤال برای خیلی‌ها پیش بیاید که علت نام‌گذاری این تخمه به ژاپنی چیست؟ درواقع تخمه جابونی شور، دانه نوعی هندوانه است که پیش‌ازاین در روستای جابان از توابع دماوند کاشته می‌شده و پس از گذر زمان از تخمه‌جابونی شور به تخمه‌ژاپنی تغییر نام داده است.

تخمه آفتابگردان طبیعت گرم و خشک دارد.آهن،اسید چرب امگا6،ویتامین های B1  و B6 و E نسبتا خوبی دارد و برای ترمیم سوختگی،کاهش علایم قبل از قاعدگی در خانم ها،کاهش افسردگی،بهبود عملکرد سیستم عصبی،تامین قوای جنسی،کم خونی،تقویت سیستم ایمنی بدن و جلوگیری از بروز سرطان می تواند مفید باشد.

بر خلاف اكثــر آجيــل ها طبيعــت تخمه كدو سردتـرمي باشد سرشار از موادي است كه براي رشد و تقويت سيستم ايمني بدن مفيد بوده و براي اين كه اين مواد بتوانند خوب جذب شوند بايستي كاملا جويده شوند. تخمه كدو مي تواند در كاهش ميزان افسردگي و افزايش حوصله و تحمل فرد مفيد باشد.

تخمه هندوانه در واقع همان هسته میوه هندوانه است که پس از جمع آوری خشک شده و به صورت تخمه هندوانه خام یا بو داده به عنوان آجیل مصرف می شود.

طبیعت این تخمه سرد می باشد .

تخم هندوانه مجموعه‌ای از مواد غذایی ارزشمند ازجمله پروتئین و آمینواسید است. حدود ۶۰ درصد از نیاز بدن به این دو ماده، با مصرف یک فنجان تخم هندوانه‌ی خشک‌شده تامین می‌شود.

ترخان نوعی گیاه چند ساله است که 500 سال قبل از میلاد مسیح از آن استفاده‌ می‌ شده است. دارای خواص دارویی و درمانی است. برای به‌دست آوردن ترخان خشک پس از خریداری پاک کردن و شستشو آن را روی پارچه‌ ای می‌ ریزند تا خشک شود، سپس آن را خرد می‌کنند.